ΕΠΙΣΤΗΜΗ

Κορωνοϊός: Σε ποιο σημείο βρίσκεται η «κούρσα» των εμβολίων

Μαρία-Νίκη Γεωργαντά

Ηδη ορισμένες εταιρείες πλησιάζουν στο να αποκαλύψουν τα αρχικά τους ευρήματα. Η αμερικανική φαρμακοβιομηχανία Pfizer σε συνεργαία με τη BioNTech, η αμερικανική εταιρεία βιοτεχνολογίας Moderna, καθώς και η AstraZeneca σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης θα μπορούσαν να παρέχουν έγκαιρες αναλύσεις δεδομένων από τις διάφορες μεγάλες δοκιμές τους τους επόμενους δύο μήνες.

Η εταιρεία Johnson & Johnson δεν είναι πολύ πίσω, σύμφωνα με τα όσα γίνονται γνωστά. Μάλιστα, χθες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τρίτη σύμβαση με τη φαρμακευτική εταιρεία Janssen Pharmaceutica NV, μία από τις φαρμακευτικές εταιρείες Janssen της Johnson & Johnson, προκειμένου εάν κριθεί αποτελεσματικό το εμβόλιό της να αγοράσει για 200 εκατομμύρια άτομα. Η Κομισιόν έχει ήδη εγκρίνει συμβάσεις για τα εμβόλια των άλλων εταιρειών που προκρίνονται.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας 40 υποψήφια εμβόλια βρίσκονται σε κάποιο στάδιο κλινικής αξιολόγησης, με δέκα εξ αυτών να έχουν ήδη φτάσει σε Φάση 3, κατά την οποία αξιολογείται τόσο η ασφάλεια για ανθρώπινη χρήση όσο και η αποτελεσματικότητά τους.

Ποια προκρίνονται

  • AZD1222 (Πανεπιστήμιο Οξφόρδης/AstraZeneca): Παρόλο που οι κλινικές δοκιμές διακόπηκαν δύο φορές λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών σε δύο εθελόντριες τώρα διεξάγονται και πάλι κανονικά σε Ηνωμένο Βασίλειο, Βραζιλία και Νότια Αφρική. Ο διευθύνων σύμβουλος της AstraZeneca, Πασκάλ Σοριο έχει δηλώσει ότι το πρόγραμμα ανάπτυξης του εμβολίου συνεχίζεται κανονικά και θα υποβληθούν στους ρυθμιστικούς φορείς πριν τα τέλη του 2020 με στόχο να καταστεί διαθέσιμο τέλη του έτους, αρχές του επόμενου.
  • BNT162b1 (BioNTech/Pfizer): Οι δύο εταίροι έχουν καταθέσει αίτηση στον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων και Τροφίμων για επέκταση των κριτηρίων των ατόμων που λαμβάνουν μέρος στη Φάση 3 της μελέτης. Συνολικά εκτιμάται ότι θα συμπεριληφθούν 44.000 άτομα. Σε περίπτωση επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, έχει δηλώσει ότι θα καταθέσουν τα στοιχεία προς αξιολόγηση στους ρυθμιστούς φορείς των ΗΠΑ στα μέσα Οκτωβρίου. Οι Pfizer και BioNTech δηλώνουν έτοιμες να παράγουν 100 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου μέχρι τα τέλη του 2020 και περίπου 1,3 δισεκατομμύρια δόσεις μέχρι τα τέλη του 2021.
  • mRNA-1273 (Moderna/NIAID): Το νωρίτερο που θα έχει η ερευνητική ομάδα επαρκή στοιχεία για να υποβάλλει αίτηση για επείγουσα χρήση του εμβολίου, είναι η 25η Νοεμβρίου, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Στέφαν Μπανσέλ. Η αμερικανική εταιρεία Moderna έχει ανακοινώσει ότι θα παράγει 20 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου μέχρι τα τέλη του 2020 και 50 εκατομμύρια με 1 δισεκατομμύρια δόσεις το 2021.
  • JNJ-78436725 (Janssen/Johnson & Johnson): Το συγκεκριμένο εμβόλιο αναμένεται να έχει αποτελέσματα για την ασφάλεια και αποτελεσματικότητά του έως τα τέλη του 2020 ή τις αρχές του 2021.

Τι συμβαίνει σε αυτές τις δοκιμές

Οι εταιρείες δοκιμάζουν τα εμβόλια τους έναντι ενός εικονικού φαρμάκου σε υγιείς εθελοντές προκειμένου να δουν αν το ποσοστό μόλυνσης από Covid-19 μεταξύ εκείνων που έλαβαν το εμβόλιο είναι σημαντικά χαμηλότερο συγκριτικά με εκείνους που έλαβαν το εικονικό εμβόλιο. Ούτε οι συμμετέχοντες στη δοκιμή ούτε οι ερευνητές γνωρίζουν ποιος έχει λάβει το εμβόλιο ή το εικονικό φάρμακο. O χρόνος που απαιτείται για τη δημιουργία αποτελεσμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο διαδεδομένος είναι ο ιός εκεί όπου διεξάγονται οι δοκιμές. Σε περιοχές με μεγάλες επιδημίες και εξάπλωση της κοινότητας, οι μολύνσεις συσσωρεύονται πιο γρήγορα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχουν θέσει παρόμοια πρότυπα αποτελεσματικότητας: Τα εμβόλια πρέπει να αποδεικνύουν τουλάχιστον 50% αποτελεσματικότητα, που σημαίνει τουλάχιστον διπλάσιες μολύνσεις μεταξύ των εθελοντών που έλαβαν εικονικό φάρμακο σε σχέση με τις μολύνσεις στην ομάδα εθελοντών που πήραν το εμβόλιο. Ανεξάρτητες επιτροπές επιβλέπουν τις δοκιμές για παρακολούθηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας, καθώς τα δεδομένα είναι κρυφά σε εταιρείες και ερευνητές. Εάν το εμβόλιο φαίνεται πολύ καλύτερο από το εικονικό φάρμακο, οι εταιρείες μπορούν να υποβάλουν αίτηση για επείγουσα χρήση και η μελέτη. Μια δοκιμή μπορεί επίσης να διακοπεί εάν η ομάδα κρίνει ότι το εμβόλιο δεν είναι ασφαλές, κάτι πολύ συνηθισμένο σύμφωνα με τους επιστήμονες.

  EleftherosTypos.gr