PEOPLE

Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ ΤΗΣ «17 ΝΟΕΜΒΡΗ» - 18 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΡΗΞΗ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

Το βράδυ της 29ης Ιουνίου 2002 σκάει στα χέρια του τροµοκράτη Σάββα Ξηρού εκρηκτικός µηχανισµός που ήταν έτοιµος να τοποθετηθεί σε εκδοτήρια ακτοπλοϊκής εταιρείας στο λιµάνι. Το 38άρι περίστροφο, το µοιραίο λάθος, οι γιάφκες και οι απανωτές συλλήψεις των µελών της οργάνωσης «φάντασµα»
 
πηγη ΕΘΝΟΣ
του 
Γιώργος Σαρρής

Γιώργου Σαρρή

Εκείνο το ζεστό καλοκαιρινό βράδυ του Σαββάτου 29 Ιουνίου 2002, δεκάδες Βρετανοί πράκτορες και αξιωµατικοί της Ελληνικής Αστυνοµίας γλεντούσαν στο Λαγονήσι για τον γάµο του επικεφαλής της Σκότλαντ Γιαρντ στη χώρα µας. Κανένας από τους παριστάµενους όµως δεν είχε πληροφορίες για τα όσα επρόκειτο να συµβούν µέσα στα επόµενα λεπτά, µόλις 38 χιλιόµετρα πιο µακριά, σε ένα ηµιφωτισµένο σηµείο του λιµανιού του Πειραιά. 

Ωρα 22.20 βρίσκονται πλέον µπροστά στα εκδοτήρια της ακτοπλοϊκής εταιρείας Hellas Flying Dolphins. Πέντε λεπτά αργότερα ο Ξηρός είναι έτοιµος να τοποθετήσει την ωρολογιακή βόµβα στο κιόσκι της εταιρείας. Για κακή του τύχη, όµως, σπάει κατά λάθος το πλαστικό τζάµι του κινεζικού ρολογιού που είναι συνδεδεµένο µε τον εκρηκτικό µηχανισµό, οι δείκτες γυρίζουν και πυροδοτείται στα χέρια του. Η έκρηξη είναι εκκωφαντική.

Του κόπηκαν τρία δάχτυλα

Το ωστικό κύµα τον πετάει αρκετά µέτρα µακριά. Ο δράστης είναι ζωντανός, αλλά βαρύτατα τραυµατισµένος και έτσι είναι αδύνατο να διαφύγει. Ο Κουφοντίνας αντιλαµβάνεται ότι αυτή η έκρηξη µπορεί να αποτελέσει την αρχή του τέλους για τη δράση της πολυσυζητηµένης «Επαναστατικής Οργάνωσης 17 Νοέµβρη», που από το 1975 µέχρι και εκείνη τη στιγµή παρέµενε µια οργάνωση «φάντασµα» - η οποία ωστόσο ήταν υπεύθυνη για την απώλεια 23 ανθρώπινων ζωών -, οπότε επιστρέφει άρον άρον στη γιάφκα ώστε να «εξαφανίσει» όσο γίνεται περισσότερα ενοχοποιητικά στοιχεία.

Ο σύντροφός του, όµως, δεν µπορεί να κουνηθεί. Εχει τραυµατιστεί στα µάτια, στο δεξί χέρι και στον θώρακα. Ακριβώς απέναντι από τα εκδοτήρια βρίσκεται ο Ιερός Ναός του Αγίου Σπυρίδωνος Πειραιώς και εκείνη την ώρα γινόταν γάµος. Μόλις ακούγεται η ισχυρή έκρηξη κάποιοι από τους προσκεκληµένους πλησιάζουν για να δουν τι έχει συµβεί. Βλέπουν τον Σάββα Ξηρό γεµάτο αίµατα, να σφαδάζει από τους πόνους. Τρία από τα δάχτυλα του χεριού του είναι κοµµένα… Αστυνοµικοί και λιµενικοί που φθάνουν στο σηµείο βρίσκουν πάνω στον θύτη και ταυτόχρονα θύµα της βοµβιστικής επίθεσης δύο αρµαθιές µε κλειδιά και µια τηλεκάρτα, από την οποία ελπίζουν ότι θα αντλήσουν πολύτιµα στοιχεία για τις τηλεφωνικές επικοινωνίες που είχαν προηγηθεί.

Ο τραυµατίας µεταφέρεται µε ασθενοφόρο στο Τζάνειο Νοσοκοµείο και φυλάσσεται από πάνοπλους άνδρες της ΕΛ.ΑΣ. Οση ώρα υποβάλλεται σε εξετάσεις, οι Αρχές εντοπίζουν πίσω από τα εκδοτήρια του λιµανιού και δεύτερο εκρηκτικό µηχανισµό. ∆ίπλα του υπάρχει ένας σάκος µε δύο χειροβοµβίδες και ένα 38άρι περίστροφο. Η υπόθεση γίνεται πιο σοβαρή απ’ ό,τι αρχικά φαινόταν.

Σάββας Ξηρός - Δημήτρης Κουφοντίνας (Copyright: Eurokinissi/Τατιάνα Μπόλαρη)

Ο Χρυσοχοΐδης έτρεχε με 200 χλμ την ώρα 

Για τις σηµαντικές εξελίξεις ενηµερώνονται συνεχώς ο αρχηγός της Ελληνικής Αστυνοµίας Φώτης Νασιάκος και ο υπουργός Εµπορικής Ναυτιλίας Γιώργος Ανωµερίτης, από τον επικεφαλής της Αντιτροµοκρατικής Υπηρεσίας Στέλιο Σύρο που έχει σπεύσει στον Πειραιά. Ο καθ’ ύλην αρµόδιος υπουργός ∆ηµόσιας Τάξης Μιχάλης Χρυσοχοΐδης βρίσκεται στην ιδιαίτερη πατρίδα του, στη Βέροια.

«Κύριε υπουργέ, το περιστατικό στο λιµάνι είναι τελικά πολύ σοβαρό. Φαίνεται ότι έχουµε… ρολόγια» θα του πει κάποια στιγµή στο τηλέφωνο ο αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Στη γλώσσα των αστυνοµικών τα «ρολόγια» παρέπεµπαν στην τροµοκρατική οργάνωση «17 Νοέµβρη». Ο 47χρονος υπουργός έχει προγραµµατίσσει να επιστρέψει στην Αθήνα την επόµενη µέρα, αλλά µε όλα αυτά δεν βρίσκει ησυχία. Στις 03.00 τα ξηµερώµατα αποφασίζει να κατέβει στην πρωτεύουσα.

Μπαίνει στο υπηρεσιακό σκουρόχρωµο Audi µε τα φιµέ τζάµια, κάθεται ο ίδιος στο τιµόνι και µε το πόδι πατηµένο στο γκάζι ξεκινά για το γραφείο του. Τρέχει µε πάνω από 200 χιλιόµετρα την ώρα και στο ύψος της Λαµίας τον σταµατάει µπλόκο της Τροχαίας. Οταν βλέπουν ποιος βρίσκεται στη θέση του οδηγού, απλώς τον χαιρετούν υπηρεσιακά και του εύχονται «καλό δρόµο». Μέσα στη νύχτα ο τραυµατίας Σάββας Ξηρός µεταφέρεται από το Τζάνειο στον «Ευαγγελισµό» και υποβάλλεται σε πεντάωρο χειρουργείο. Ολοι εύχονται να µην πάθει τίποτα χειρότερο, προκειµένου να είναι σε θέση αργότερα να µιλήσει.

Ο Σάββας Ξηρός κατά τη μεταφορά του από τον Ευαγγελισμό στο Κρατικό (Copyright: Eurokinissi/Χρήστος Μπόνης)

«Πρέπει οπωσδήποτε να ζήσει» 

Το 38άρι όπλο που βρέθηκε δίπλα στον δράστη έχει µεταφερθεί στα Εγκληµατολογικά Εργαστήρια της ΕΛ.ΑΣ. Η βαλλιστική του εξέταση δεν προσφέρει κάποιο αξιόλογο στοιχείο, αλλά όταν οι ειδικοί κατορθώνουν να επαναφέρουν τον σβησµένο σειριακό αριθµό που είχε πάνω το περίστροφο, ταράζονται. Οι σηµαίες, τα σύµβολα και τα όπλα που βρέθηκαν στις γιάφκες της «17 Νοέµβρη».

Πρόκειται για το όπλο του 23χρονου αστυφύλακα Χρήστου Μάτη, τον οποίο είχε δολοφονήσει η «17 Νοέµβρη» παραµονές Χριστουγέννων του µακρινού 1984 κατά τη διάρκεια ληστείας σε υποκατάστηµα της Εθνικής Τράπεζας στα Πετράλωνα. Ολοι πλέον είσαι σίγουροι ότι έχουν στα χέρια τους ένα µέλος της οργάνωσης. Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης τηλεφωνεί στον διευθυντή της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του «Ευαγγελισµού»«Ο τραυµατίας πρέπει οπωσδήποτε να ζήσει» του ξεκαθαρίζει.

Η γιάφκα της 17 Νοέμβρη στην οδό Πάτμου (Copyright: Eurokinissi/Γιώργος Κονταρίνης)

Το κλειδί της γιάφκας στην οδό Πάτμου 34 

Την επόµενη κιόλας ηµέρα µια άγνωστη τηλεφωνεί στην Αµεση ∆ράση και λέει ότι «αυτός ο κύριος ερχόταν για χρόνια σε ένα διαµέρισµα της οδού Πάτµου 34 στα Πατήσια». Κλιµάκιο της Αντιτροµοκρατικής αποκλείει την περιοχή και δοκιµάζει να ανοίξει το ύποπτο διαµέρισµα µε τα κλειδιά που βρέθηκαν στην τσέπη του Σάββα Ξηρού. ∆ιάνα! Ενα από αυτά ξεκλειδώνει την πόρτα.

Τα όσα θα αντικρίσουν τους αφήνουν άναυδους. Μπροστά τους έχουν την κόκκινη σηµαία της οργάνωσης µε το κίτρινο αστέρι στη µέση, προκηρύξεις, αντιαρµατικές ρουκέτες που είχαν κλαπεί το 1988 από το στρατόπεδο Συκουρίου της Λάρισας, όπλα και εκρηκτικά. Εν τω µεταξύ, στο νοσοκοµείο ο Σάββας Ξηρός ανακτά τις αισθήσεις του και οι Αρχές αφήνουν να διαρρεύσει ότι είναι διατεθειµένος να µιλήσει, αν και ο ίδιος θα υποστηρίξει αργότερα ότι η µαρτυρία του ήταν αποτέλεσµα χορήγησης φαρµάκων.

Ο Σάββας Ξηρός στη δίκη της 17 Νοέμβρη (Copyright: Eurokinissi/Τατιάνα Μπόλαρη)

Ο αγιογράφος γιος ιερέα 

Ωστόσο, επί έξι ολόκληρες ώρες το βράδυ της 8ης Ιουλίου 2002 αποκάλυπτε από το κρεβάτι του «Ευαγγελισµού» στον εισαγγελέα Ιωάννη ∆ιώτη και τον προϊστάµενο της Αντιτροµοκρατικής Υπηρεσίας Στέλιο Σύρο τα πάντα για τη δοµή, τον τρόπο δράσης, τα συνθηµατικά, τους κώδικες και τα ονόµατα των µελών της «17 Νοέµβρη». Ο ίδιος είναι γιος ιερέα από τη Φλώρινα και εργαζόταν ως αγιογράφος.

Η κλίση στη ζωγραφική τον οδήγησε στην Αθήνα, όπου εγκαταστάθηκε µόνιµα στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Εντάχθηκε στον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς και τον στρατολόγησε στη «17Ν» ο ∆ηµήτρης Κουφοντίνας, ο οποίος ήταν και ο βασικός εκτελεστής της οργάνωσης.

Αλέξανδρος Γιωτόπουλος (Eurokinissi/Τατιάνα Μπόλαρη)

Ταυτόχρονες επιχειρήσεις 

Μία εβδοµάδα αργότερα ξεκινούν οι συλλήψεις των υπόλοιπων µελών, µε ταυτόχρονες επιχειρήσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ανάµεσά τους είναι και δύο από τα αδέλφια του Σάββα Ξηρού, ο Χριστόδουλος και ο Βασίλης.

Στις 17 Ιουλίου συλλαµβάνεται στους Λειψούς ο φερόµενος ως αρχηγός της τροµοκρατικής οργάνωσης Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, γιος του ιστορικού ηγέτη των τροτσκιστών ∆ηµήτρη Γιωτόπουλου, και περίπου δύο µήνες αργότερα παραδίνεται στη Γενική Αστυνοµική ∆ιεύθυνση ο ∆ηµήτρης Κουφοντίνας, ο οποίος, όπως δήλωσε, κρυβόταν στο νησί Αγκίστρι.

∆εκατρία άτοµα θα καταδικαστούν τελεσίδικα για συµµετοχή στην οργάνωση. Η ποινή για τον Σάββα Ξηρό είναι 5 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συµµετοχή σε 5 δολοφονίες, σε ληστείες και σε εκρήξεις